|
English
 
پنج شنبه ٠١ تير ١٣٩٦ |
 

ورود کاربران
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
خوشه‌های صنعتی

امروزه در اكثر كشورهای جهان، صنایع كوچك و متوسط از جنبه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، تولید صنعتی و ارایه خدمات در حال نقش آفرینی هستند. همچنین در كشورهای درحال توسعه، صنایع كوچك و متوسط عامل راهبردی برای توسعه اقتصادی، اشتغال زایی و رقابت پذیری صنایع می باشند. این در حالی است كه در كشور ما با وجودی كه بیش از 90 درصد واحدهای تولیدی در گروه صنایع كوچك و متوسط قرار می گیرند، به دلیل نداشتن استراتژی توسعه، مبتنی بر ساختارهای موجود صنعتی و رها كردن واحدهای كوچك تولیدی به حال خود، این بنگاه ها نتوانسته اند سهم قابل توجهی در تولید ناخالص ملی و ایجاد ارزش افزوده داشته باشند و از كمبودهای شدیدی همچون: فقدان مقیاس های لازم از جنبه های مختلف سرمایه، تولید و بازار، فقدان محیط های مناسب رشد كسب و كار از جنبه های مختلف حقوقی، قانونی و غیره فقدان زیر ساخت های نرم افزاری و تشكیلاتی، تولید با فناوری های كهنه و عدم دسترسی به تكنولوژی های نوین، فقدان ارتباط منسجم با شبكه های بانكی و مالی كشور، عدم وجود شبكه های همكاری میان بنگاهی و در نهایت عدم شناخت از بازارهای هدف رنج می برد.

مفهوم و توسعه
خوشه صنعتی به مجموعه ای از واحدهای كسب و كار اطلاق می گردد كه در یك منطقه جغرافیایی و یك گرایش صنعتی متمركز شده و با همكاری و تكمیل فعالیت های یكدیگر، به تولید و عرضه تعدادی كالا و خدمات می پردازند كه از چالش ها و فرصت های مشترك برخوردارند.
بیش از یك دهه است كه توسعه صنعتی مبتنی بر خوشه ها، به عنوان یك استراتژی نوین مورد توجه برنامه ریزان و سیاستگذاران در كشورهای صنعتی و در حال توسعه است .
سازمان های بین المللی همچون UNIDO نیز طرح های متعددی را از طریق توسعه خوشه های صنعتی در كشورهای مختلف اجرا و حمایت كرده اند. سازمان صنایع كوچك و شهرك های صنعتی ایران با هدف شناسایی و توسعه خوشه های صنعتی كشور، دفتر خوشه های صنعتی را از نیمه دوم سال 1380 دایر نمود. معاونت صنایع كوچك وزارت صنایع و معادن ایران با استفاده از این الگوی ارایه شده از سوی سازمان توسعه صنعتی ملل متحد(UNIDO) و با همكاری شركت شهركهای صنعتی استان ها نسبت به توسعه صنایع مرتبط اهتمام می ورزد.
پروژه توسعه خوشه های صنعتی، كوششی است برنامه ریزی شده كه توسط شركت شهرك های صنعتی استان مربوط و با راهبری مستقیم یك شخص حقیقی تحت عنوان عامل توسعه خوشه (CDA)و همكاری نهادهای مختلف محلی جهت ارتقای سطح پویایی یك خوشه و بهبود قابلیت رقابت پذیری آن به اجرا در می آید. در این پروژه با تمركز بر ارتباطات درونی بخش های مختلف خوشه و تمركز بر زنجیره ارزش اقتصادی سعی می گردد از تامین مواد و نهاده های اولیه گرفته تا ارایه محصول و خدمات به مصرف كننده نهایی مسیری صحیح تر انتخاب گردد.
خوشه های صنعتی شناسایی شده در استان تهران تا اواخر سال 1387 ، خوشه های سنگ، چرم، ریخته گری، پلاستیك، طلا، قطعات خودرو، پوشاك، كفش، غذایی، كیف و پوشاك چرمی، مبلمان، نساجی، رنگ و رزین، صنایع دستی، كشباف، فلزی و... است كه 8 خوشه چرم، تجهیزات بیمارستانی، سنگ، پیمانكاری ابنیه صنعت ساختمانی، طلا، كفش چرمی، پوشاك چرمی و مبلمان فعال گردیده اند.

مزایای توسعه خوشه صنعتی
• خوشه های صنعتی میتوانند موتور محركه اقتصاد ملی و منطقه ای باشند .توسعه خوشه ای دارای بازدهی بیشتری نسبت به سایر راه های توسعه بنگاههای بخش خصوصی است كه به دلیل افزایش همكاری و فعالیتهای مشاركتی در این امر است و هزینه كمتری دربر دارد.
• توسعه خوشه های صنعتی، زمینه رسیدن به مقیاس بالا، از جمله در تولید محصولات و ارایه خدمات و دستیابی به بازارهای جهانی را فراهم می سازد.
• در خوشه های صنعتی توسعه یافته، شبكه اطلاع رسانی (Information network) بسیار موثر و فعال است كه سبب افزایش اثربخشی و كارایی در اموری از جمله تولید و ارایه محصولات و خدمات بنگاه های درون خوشه می گردد.
• توسعه خوشه های صنعتی توان حضور در بازارهای هدف را افزایش می دهد.
• خوشه های صنعتی موجب بروز و رشد شبكه ای كاركردن در عرصه تولید و تبدیل آن به فرهنگ عمومی می گردند.
• خوشه صنعتی ضمن فعال كردن فرآیند یادگیری صنایع از یكدیگر(interactive learning) موجب تسریع و تبدیل آن به فرهنگ حاكم ، بر تولید می شود.
• خوشه ها موجب افزایش نوآوری ها و روحیه ابداع می گردند.
• خوشه ها بستر مناسب همكاری بین بخش خصوصی و سازمان های پشتیبانی كننده عمومی در پیاده كردن استراتژی توسعه منطقه ای هستند.
• با توجه به این موارد و مواردی از این دست، خوشه های صنعتی یكی از الگوهای موفق سازماندهی صنایع كوچك و متوسط هستند كه كاستی های صنایع كوچك و متوسط را رفع و مزیت های مختلف صنایع كوچك، چون انعطاف پذیری و تنوع را تقویت می بخشند.

جدول مشخصات ساختاری و اقتصادی خوشه‌های صنعتی

خوشه صنعتی چرم ورامین

خوشه صنعتی کفش

خوشه صنعتی مبل

خوشه صنعتی پوشاک چرمی

خوشه صنعتی صنعت ساختمان

خوشه صنعتی سنگ

خوشه صنعتی تجهیزات بیمارستانی

خوشه صنعتی طلا